Σωματίδια (PM)
Υλικά σε στερεή ή υγρή φάση που μπορούν να αιωρούνται στην ατμόσφαιρα για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Πηγές στο περιβάλλον
- Φυσικές πηγές: ηφαιστειακή δραστηριότητα, θάλασσα, σκόνη από απογυμνωμένο έδαφος.
- Ανθρωπογενείς πηγές: βιομηχανικές δραστηριότητες όπως η παραγωγή τσιμέντου, γύψου και τα χυτήρια μεταλλεύματος, αυτοκίνητα (κυρίως πετρελαιοκίνητα οχήματα και δίκυκλα), πυρκαγιές, αγροτικές δραστηριότητες, κατασκευές. Οι εκπομπές σωματιδίων των αυτοκινήτων προέρχονται από τη διαδικασία καύσης, τη φθορά των ελαστικών και την επαναιώρηση σκόνης και σωματιδίων από το έδαφος. Μικρότερα σε μέγεθος σωματίδια δημιουργούνται στην ατμόσφαιρα από χημικές αντιδράσεις αέριων ρύπων. Οι αντιδράσεις αυτές επιταχύνονται παρουσία ηλιακής ακτινοβολίας και σε υψηλές θερμοκρασίες.
Επιδράσεις
Οι επιδράσεις στην υγεία εξαρτώνται πολύ από το μέγεθος των σωματιδίων και τη σύσταση τους. Όσο μικρότερα σε μέγεθος είναι τα σωματίδια τόσο βαθύτερα εισχωρούν στο αναπνευστικό σύστημα του ανθρώπου. Γενικά, σωματίδια με μέγεθος (δηλ. διάμετρο) πάνω από 10 μm δεν εισχωρούν στο αναπνευστικό σύστημα. Τα μικρότερα από 10 μm σωματίδια (γνωστά και ως PM10, των οποίων οι τιμές συγκεντρώσεων δίνονται στο AIRTHESS), επηρεάζουν την αναπνοή και προκαλούν ασθένειες στο αναπνευστικό σύστημα. Ομάδες υψηλού κινδύνου αποτελούν κυρίως οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά και άτομα που πάσχουν από άσθμα. Αυτά τα αιωρούμενα σωματίδια προκαλούν επίσης φθορές στα υλικά και μειώνουν την ορατότητα. Επηρεάζουν τις ηλεκτρικές ιδιότητες της ατμόσφαιρας συνεισφέροντας στη δημιουργία νεφών ως πυρήνες συμπύκνωσης, και επιδρούν στo κλίμα μεταβάλλοντας το ισοζύγιο ακτινοβολίας στην ατμόσφαιρα.